Dinozaury w polskiej Wikipedii
Niniejsza strona stanowi dla wszystkich osób zainteresowanych dinozaurami. Ma on za zadanie ułatwić i czytelnikom dostęp do najciekawszych artykułów związanych z tymi interesującymi gadami ery mezozoicznej.
Osoby zainteresowane lekturą i rozwijaniem artykułów o dinozaurach zapraszamy na strony:
klasyfikacja dinozaurów • lista dinozaurów •
Wszelkie sprawy dotyczące działalności tego portalu omawiane są na stronie jego dyskusji.
Artykuł miesiąca
Raptorex – rodzaj teropoda z grupy tyranozauroidów żyjącego we wczesnej kredzie na terenach obecnej Azji. Został opisany przez Paula Sereno i współpracowników w oparciu o kilka kości czaszki oraz niekompletny szkielet pozaczaszkowy, obejmujący kości szkieletu osiowego, obręczy barkowej i miednicznej oraz kończyn przednich i tylnych. Pochodzą one z datowanych na przełom barremu i aptu osadów formacji Yixian w Chinach. Był znacząco mniejszy od przedstawicieli rodziny tyranozaurów, jednak wykazywał wszystkie typowe dla nich adaptacje funkcjonalne, takie jak stosunkowo duża czaszka, obecność zębów przedszczękowych przypominających siekacze, silnie rozwinięte mięśnie odpowiadające za zaciskanie szczęk, niewielkie kończyny przednie oraz budowa kończyn tylnych typowa dla zwierząt biegających.
Nazwa rodzajowa Raptorex pochodzi od łacińskich słów raptor, oznaczającego „rabuś”, oraz rex, znaczącego „król”, zaś epitet gatunkowy gatunku typowego, kriegsteini, honoruje Romana Kriegsteina, który kupił skamieniałości raptoreksa od handlarza, a później zwrócił je nauce. Obecnie znajdują się one w Instytucie Geologii i Paleontologii Long Hao w Hohhot w Mongolii Wewnętrznej pod numerem katalogowym LH PV18 oraz na Uniwersytecie w Chicago.
Grafika miesiąca
Zobacz też...
Portal:Paleontologia • Portal:Zoologia
Artykuły ważne dla osób zainteresowanych dinozaurami:
paleontologia – geologia – tabela stratygraficzna – ewolucja – gady – zauropsydy – era mezozoiczna – wymieranie kredowe
Paleontolodzy: Robert Bakker – José Bonaparte – Barnum Brown – William Buckland – Edward Drinker Cope – Dong Zhiming – Jerzy Dzik – John Bell Hatcher – Jack Horner – Friedrich von Huene – Zofia Kielan-Jaworowska – Gideon Mantell – Othniel Charles Marsh – Hermann von Meyer – Henry Fairfield Osborn – Halszka Osmólska – John Ostrom – Karol Sabath
Ciekawostki
Czy wiesz, że...
- najwyższym dinozaurem był zauroposejdon – osiągał wysokość do 18,5 m?
- najdłuższym dinozaurem był bruhatkajozaur - osiągał 32 do 44 m, argentynozaur – osiągał długość do 40 m, amficelias - osiągał 45 m,
- największym lądowym drapieżnikiem wszech czasów był spinozaur – osiągał długość do 17 m, wysokość do 7 m oraz wagę 8–9 ton?
- najmniejszym dinozaurem był Anchiornis – osiągał 34 cm długości i ważył 110 g?
- układ oddechowy aerosteona bardzo przypominał ptasi?
- niektóre ankylozaury miały ogon zakończony kostną maczugą, ważącą do ok. 40 kg?
- pierwszymi dinozaurami były herrerazaury – żyły 228–225 mln lat temu?
- Citipati była pokryta zaawansowanym upierzeniem oraz miała szerokie i obszerne skrzydła?
Ostatnie zmiany tematyczne
Na poniższych stronach można śledzić ostatnie edycje artykułów związanych z dinozaurami.
Zmiany z ostatnich 24 godzin w artykułach z kategorii Dinozaury (dotyczy również podkategorii)
Aktualności
Lista dziesięciu ostatnio opisanych naukowo rodzajów dinozaurów:
- Cruxicheiros Benson & Radley, 2009
- Aardonyx Yates et al., 2009
- Tatankacephalus W. Parsons & K. Parsons, 2009
- Fruitadens Butler et al., 2009
- Sinotyrannus Ji, Ji & Zhang, 2009
- Raptorex Sereno et al., 2009
- Spinophorosaurus Remes et al., 2009
- Albalophosaurus Ohashi & Barrett, 2009
- Barrosasaurus Salgado & Coria, 2009
- Qiaowanlong You & Li, 2009
Kategorie artykułów
Kategoria główna: Dinozaury
Według systematyki:
Według okresu występowania: Dinozaury triasu – Dinozaury jury – Dinozaury kredy
Według położenia geograficznego: Dinozaury Afryki – Dinozaury Ameryki Południowej – Dinozaury Ameryki Północnej – Dinozaury Australii – Dinozaury Azji – Dinozaury Europy – Dinozaury Indii i Madagaskaru
Artykuły do rozwinięcia
Część artykułów o dinozaurach znajduje się w stanie zalążkowym. Oto niektóre z nich:
abelizauroidy, abrozaur, ankylozaury, anserimim, argentynozaur, azendozaur, baharijazaur, bonitazaura, borogowia, cedarozaur, celurozaury, ceratozaury, chebzaur, driozaur, dryptozaur, eotyran, euhelop, europazaur, fabrozaur, fuwiangozaur, gasparinizaura, gilmorozaur, gondwanatytan, heterodontozaur, hipsylofodonty, iguanodony, itemir, katartezaura, labokania, liaoningozaur, masospondyle, minmi, nodozaur, ornitodesm, ozraptor, pachycefalozaury (rodzina), prozaurolof, saltazaur, sarkozaur, sarkolest, sinornitoid, sinozauropteryks, sinraptor, spinozaury, tenontozaur, tetanury, tornieria, unenlagia, wulkanodon, zaurofaganaks, zaurornitolest, zuniceratops
Propozycje nowych artykułów
Propozycje nowych artykułów o dinozaurach znajdują się na bieżąco aktualizowanej stronie:
Oto niektóre z nich: dinozaury w kulturze, Naashoibitosaurus, Neotetanurae, Qingxiusaurus
