Zwierzęta
Przedstawiciele królestwa zwierząt: kalmar europejski, morska pokrzywa, tygrys, Aphthona flava i Eunereis longissima Systematyka Domena eukarioty Królestwo zwierzęta Nazwa systematyczna Animalia (Linnaeus, 1758) Systematyka w Wikispecies Galeria zdjęć w Wikimedia Commons

Zwierzęta (łac. Animalia, gr. zoa) – wielokomórkowe, najczęściej tkankowe (tkanki zwierzęce), heterotroficzne, o ograniczonym wzroście, w większości zdolne do aktywnego poruszania się organizmy. Są najbardziej zróżnicowanym królestwem wielokomórkowców. Komórki zwierzęce nie mają chloroplastów i ścian komórkowych, zorganizowane są w tkanki (z wyjątkiem gąbek), a tkanki w narządy tworzące z kolei układy narządów. Wyspecjalizowane układy narządów pełnią w organizmie zwierzęcia określone funkcje życiowe (np. krwionośny, oddechowy, wydalniczy). Wszystkie zwierzęta odbierają bodźce zewnętrzne za pomocą receptorów i reagują na nie odruchami.

Uznaje się, że przodkami zwierząt byli magazynujący glikogen i zaopatrzeni w wić przedstawiciele królestwa Protista. Razem z grzybami i niektórymi pierwotniakami łączone są w supergrupę Opisthokonta[1]. Tak, jak u przodków roślin, u zwierząt w procesie komplikowania budowy pojawił się okres występowania kolonijnego. Poszczególne organizmy kolonii rozpoczęły różnicować swoje funkcje prowadząc do powstania tkanek. Występuje u nich w okresie rozwoju zarodkowego stadium blastuli.

Najstarsze znaleziska kopalne zwierząt pochodzą z proterozoiku (fauna ediakarańska), natomiast skamieniałości strunowców – z kambru i ordowiku.

Nauka o zwierzętach to zoologia, a klasyfikacją zwierząt zajmuje się systematyka biologiczna.

Spis treści

Systematyka

Królestwo zwierząt obejmuje ponad milion[2] gatunków. Ich liczba, różnorodność, doskonalenie metod badawczych i wyniki prowadzonych badań przyczyniają się do ciągłych modyfikacji (rewizji) systemów klasyfikacji biologicznej.


← mln lat temu Zwierzęta istnieją co najmniej od 600 mln lat. Prekambr ← 4,6 mld Kambr 542 Ordowik 488 Sylur 444 Dewon 416 Karbon 359 Perm 299 Trias 251 Jura 200 Kreda 145 Paleog. 65 NG 23 Cz 2


Typy zwierząt

Królestwo zwierząt (Animalia) obecnie (2009 r.) obejmuje następujące typy[3]:

  1. kolcogłowy – Acanthocephala
  2. wirki bezjelitowe - Acoelomorpha
  3. pierścienice – Annelida
  4. stawonogi – Arthropoda
  5. ramienionogi – Brachiopoda
  6. mszywioły - Bryozoa
  7. szczecioszczękie – Chaetognatha
  8. strunowce – Chordata
  9. parzydełkowce – Cnidaria
  10. żebropławy – Ctenophora
  11. lejkogębce – Cycliophora
  12. szkarłupnie – Echinodermata
  13. szczetnice – Echiura
  14. kielichowate – Entoprocta
  15. brzuchorzęski – Gastrotricha
  16. szczękogębe – Gnathostomulida
  17. półstrunowce – Hemichordata
  18. ryjkogłowy - Kinorhyncha
  19. kolczugowce - Loricifera
  20. Micrognathozoa
  21. mięczaki – Mollusca
  22. nicienie – Nematoda
  23. nitnikowce – Nematomorpha
  24. wstężnice – Nemertea
  25. pazurnice – Onychophora
  26. prostopływce - Orthonectida
  27. kryzelnice – Phoronida
  28. płaskowce – Placozoa
  29. płazińce – Platyhelminthes
  30. gąbki – Porifera
  31. niezmogowce - Priapulida
  32. rombowce - Rhombozoa
  33. wrotki – Rotifera
  34. sikwiaki – Sipuncula
  35. niesporczaki – Tardigrada
  36. Xenoturbellida

Szczegółowy podział

Typ: Placozoa – płaskowce

Typ: Myxozoa

Gromada: Microsporea Gromada: Myxosporea

Typ: Porifera – gąbki

Gromada: Calcarea – gąbki wapienne Gromada: Demospongiae – gąbki pospolite Gromada: Hexactinellida – gąbki krzemionkowe sześcioosiowe

Typ: Rhombozoa – rombowce

Typ: Orthonectida – prostopływce

Typ: Cnidaria – parzydełkowce

Gromada: Anthozoa – koralowce Gromada: Cubozoa – kostkowce Gromada: Hydrozoa – stułbiopławy Gromada: Scyphozoa – krążkopławy

Typ: Ctenophora – żebropławy

Typ: Cycliophora – lejkogębce

Typ: Platyhelminthes – płazińce

Gromada: Cestoda – tasiemce Gromada: Trematoda – przywry Gromada: Turbellaria – wirki

Typ: Acoelomorpha – wirki bezjelitowe (?)

Typ: Nemertea – wstężnice

Typ: Rotifera – wrotki

Typ: Gastrotricha – brzuchorzęski

Typ: Nemata syn. Nematoda – nicienie

Typ: Nematomorpha – nitnikowce

Typ: Kinorhyncha – ryjkogłowy

Typ: Loricifera – kolczugowce

Typ: Acanthocephala – kolcogłowy

Typ: Gnathostomulida – szczękogębe

Typ: Annelida – pierścienice

Gromada: Clitellata – siodełkowce Gromada: Pogonophora – rurkoczułkowce Gromada: Polychaeta – wieloszczety

Typ: Priapulida – niezmogowce

Typ: Sipuncula – sikwiaki

Typ: Echiura – szczetnice

Typ: Arthropoda – stawonogi

Podtyp: Chelicerata – szczękoczułkowce Gromada: Arachnida – pajęczaki Gromada: Merostomata – staroraki Gromada: Pycnogonida – kikutnice Podtyp: Crustacea – skorupiaki Gromada: Branchiopoda – skrzelonogi Gromada: Cephalocarida – podkowiastogłowe Gromada: Malacostraca – pancerzowce Gromada: Maxillopoda Gromada: Ostracoda – małżoraczki Gromada: Remipedia – łopatonogi Podtyp: Hexapoda – sześcionogi Gromada: Entognatha – skrytoszczękie Gromada: Insecta – owady Podtyp: Myriapoda – wije Gromada: Chilopoda – pareczniki Gromada: Diplopoda – dwuparce Gromada: Pauropoda – skąponogi Gromada: Symphyla – drobnonogi

Typ: Onychophora – pazurnice

Typ: Tardigrada – niesporczaki

Typ: Ectoprocta – mszywioły

Gromada: Gymnolaemata – krążelnice Gromada: Phylactolaemata – podkówczaki Gromada: Stenolaemata – szczupnice

Typ: Entoprocta – kielichowate

Typ: Brachiopoda – ramienionogi

Typ: Phoronida – kryzelnice

Typ: Mollusca – mięczaki

Gromada: Aplacophora – bezpłytkowce Gromada: Bivalvia – małże Gromada: Cephalopoda – głowonogi Gromada: Gastropoda – ślimaki Gromada: Monoplacophora – jednotarczowce Gromada: Polyplacophora – chitony Gromada: Scaphopoda – łódkonogi

Typ: Echinodermata – szkarłupnie

Podtyp: Eleutherozoa – beznóżkowce Nadgromada: Asterozoa Gromada: Asteroidea – rozgwiazdy Gromada: Somasteroidea Nadgromada: Cryptosyringida Gromada: Echinoidea – jeżowce Gromada: Holothuroidea – strzykwy Gromada: Ophiuroidea – wężowidła Podtyp: Pelmatozoa – nóżkowce Gromada: Crinoidea – liliowce

Typ: Chaetognatha – szczecioszczękie

Typ: Hemichordata – półstrunowce

Gromada: Enteropneusta – jelitodyszne Gromada: Planctosphaeroidea Gromada: Pterobranchia – pióroskrzelne

Typ: Chordata – strunowce

Gromada: Cephalochordata – bezczaszkowce Podtyp: Tunicata – osłonice Gromada: Appendicularia – ogonice Gromada: Ascidiacea – żachwy Gromada: Thaliacea – sprzągle Podtyp: Vertebrata – kręgowce Gromada: Amphibia – płazy Gromada: Aves – ptaki Gromada: Chondrichthyes – ryby chrzęstnoszkieletowe Gromada: Mammalia – ssaki Gromada: Reptilia – gady Nadgromada: Agnatha – bezżuchwowce Gromada: Cephalaspidomorphi – minogi Gromada: Myxini – śluzice Gromada: Pteraspidomorphi – pteraspidokształtne Nadgromada: Osteichthyes – ryby kostnoszkieletowe Gromada: Actinopterygii – promieniopłetwe Gromada: Sarcopterygii – mięśniopłetwe

Przypisy

  1. ↑ Simpson, Alastair G.B.; Roger, Andrew J.. The real ‘kingdoms’ of eukaryotes. „Current Biology”. 14, ss. R693-R696 (2004). ISSN 0960-9822. 
  2. ↑ W 1995 roku eksperci powołani przez ONZ ustalili, że opisano ok. 1,75 mln gatunków organizmów żywych. Zwierzęta stanowią większą grupę organizmów niż pozostałe królestwa razem wzięte
  3. ↑ The Species 2000 & ITIS Catalogue of Life (dostęp: 06/02/2009)

Zobacz też

 Definicja słownikowa  w Wikisłowniku
 Cytaty  w Wikicytatach